نقش سواد حقوقی در توانمندسازی کاربران ایرانی برای مقابله با جرایم فضای مجازی

نوع مقاله : علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد

2 عضو هیات علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی

3 عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه

4 استادیار، گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ایران

10.30465/ismc.2026.53681.3014
چکیده
سواد حقوقی توانایی درک و پیش‌بینی قوانین برای زندگی شهروندی و ابزاری مؤثر در جهت محافظت از حقوق فردی و تسهیل فعالیت‌های روزمره است که می‌تواند از بروز خطاها و خسارات احتمالی جلوگیری کرده و روش صحیح رفتار، تعاملات ارزشی و معاملات را در حوزه‌های مختلف به فرد بیاموزد. سواد حقوقی در حوزه فضای مجازی، نه‌تنها به مهار رفتارهای مجرمانه کمک می‌کند بلکه مشارکت شهروندان در حمایت از امنیت عمومی سایبری را نیز تقویت می‌نماید. یادگیری و فراگیری سواد حقوقی با چالش‌هایی چون موانع زبانی و تابوهای اجتماعی مواجه است. بر این اساس، حتی افراد غیرحقوق‌دان نیز باید به ابتدایی‌ترین مفاهیم حقوقی برای درک نظام‌های حقوقی مجهز شوند. نقش کلیدی و بنیادین سواد حقوقی در فضای مجازی، به‌عنوان یک عنصر پیشگیرانه و توانمندساز، برجسته‌تر از گذشته شده است. سواد حقوقی مجازی به معنای آگاهی فرد از حقوق، تکالیف، محدودیت‌ها و جرایم مرتبط با کنش‌های دیجیتال و فضای سایبری است. کاربرانی که از چنین سطحی از سواد برخوردارند، ضمن شناخت چارچوب‌های قانونی، در موقعیت‌های گوناگون تصمیم‌گیری مسئولانه‌تری دارند، و در مواجهه با تخلفات، توانایی احقاق حقوق یا گزارشگری آگاهانه دارند. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی نقش سواد حقوقی در توانمندسازی کاربران ایرانی برای مقابله با جرایم فضای مجازی انجام شده است‌.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The role of legal literacy in empowering Iranian users to combat cybercrime

نویسندگان English

amirreza bashirnejad 1
abbas assadi 2
nassim majidi 3
yasaman khajenouri 4
1 PhD Student in Media Management, Islamic Azad University, Tehran Central Branch
2 Faculty Member, Faculty of Communication Sciences, Allameh Tabataba'i University
3 Faculty Member, Islamic Azad University, Tehran Central Branch, Faculty of Communication Sciences and Media Studies
4 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Tehran Central Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Introduction: Legal literacy is the ability to understand and predict laws for civic life and an effective tool for protecting individual rights and facilitating daily activities that can prevent errors and possible losses and teach individuals the correct way to behave, value interactions, and transactions in different fields.Legal literacy in cyberspace not only helps curb criminal behavior but also strengthens citizen participation in supporting public cybersecurity.Learning and acquiring legal literacy faces challenges such as language barriers and social taboos. Accordingly, even non-lawyers must be equipped with the most basic legal concepts to understand legal systems.The essential and foundational role of legal literacy in cyberspace—serving as both a preventive and empowering factor—has become increasingly prominent. Digital legal literacy refers to an individual’s understanding of the rights, obligations, constraints, and offenses associated with digital activities and the cyber environment. Individuals equipped with such literacy not only possess a clear comprehension of legal frameworks but also demonstrate more responsible decision-making in diverse contexts, and, when confronted with violations, are capable of asserting their rights or engaging in informed reporting.

The present study was conducted with the aim of designing a model to promote the legal literacy of Iranian users in preventing cyberspace crimes

کلیدواژه‌ها English

Prevention
cybercrime
legal literacy
Iranian users

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 29 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 17 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 29 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 29 مرداد 1405