حسین حیدری؛ باقر ساروخانی؛ مهرداد نوابخش
چکیده
هدف این پژوهش بررسی تاثیر شبکههای اجتماعی مجازی بر هویت ملی است. روش پژوهش پیمایش و جامعه آماری شامل شهروندان بالای 15 سال تبریزی است و حجم نمونه برابر با 444 نفر است. روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. یافتههای پژوهش نشان داد که مدت عضویت در شبکه-های اجتماعی مجازی بر هویت ملی، بعد آگاهی و بعد ...
بیشتر
هدف این پژوهش بررسی تاثیر شبکههای اجتماعی مجازی بر هویت ملی است. روش پژوهش پیمایش و جامعه آماری شامل شهروندان بالای 15 سال تبریزی است و حجم نمونه برابر با 444 نفر است. روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته است. یافتههای پژوهش نشان داد که مدت عضویت در شبکه-های اجتماعی مجازی بر هویت ملی، بعد آگاهی و بعد تعهد هویت ملی، میزان فعالیت بر بعد تعهد هویت ملی و حضور واقعی بر بعد آگاهی هویت ملی تاثیر منفی و میزان فعال بودن تاثیر مثبت بر بعد آگاهی هویت ملی دارد. میزان تاثیر شبکههای اجتماعی مجازی بر بعد تعهد هویت ملی بیشتر از سایر ابعاد است. نتایج نشان داد که صرف حضور در شبکههای اجتماعی مجازی تاثیر مثبت یا منفی بر هویت ملی ندارد، بلکه زمینه اجتماعی و فرهنگی کاربران در تعیین نوع تاثیر این شبکهها موثر است و ارائه تعریفی فراگیر از هویت ملی میتواند باعث تقویت هویت ملی گردد
حسن بشیر؛ احمد کوهی
دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 83-107
چکیده
همگرایی رسانهای، درهمآمیختن قالبهای رسانهای، و یکپارچهسازی آنها در قالبهای دیجیتال، تحول اصلی صنعت رسانه را به وجود آورده است. این مقاله پس از تعریف همگرایی از نگاه متخصصان رسانه، نظریة «فرهنگ همگرایی» را به عنوان نظریهای در معرفی چیستی رسانههای جدید معرفی میکند. فرهنگ رسانههای جدید ...
بیشتر
همگرایی رسانهای، درهمآمیختن قالبهای رسانهای، و یکپارچهسازی آنها در قالبهای دیجیتال، تحول اصلی صنعت رسانه را به وجود آورده است. این مقاله پس از تعریف همگرایی از نگاه متخصصان رسانه، نظریة «فرهنگ همگرایی» را به عنوان نظریهای در معرفی چیستی رسانههای جدید معرفی میکند. فرهنگ رسانههای جدید در سه مقولة تحرک، مشارکت، و هویت، مخاطبان را تغییر داده است. در این مطالعه با بررسی انواع فعالیتهای جدید مخاطبان تلویزیون در عصر همگرایی، تلویزیون را، در این عصر، تلویزیون مشارکت معرفی میکند و به این سؤال پاسخ میدهد که آیا تلویزیون با این فرهنگ مصرف مخاطبان «رسانة جدید» است؟ درنتیجه بیان میشود که تلویزیون رسانهای در حال تحول است که قالبهای جدید آن را میتوان رسانة جدید به حساب آورد. تلویزیون برای ادامة حیات و رشد خود در فضای همگرایی باید بتواند با رسانههای جدید مانند اینترنت و شبکههای اجتماعی به تعامل برخیزد و بدین واسطه کنترل مخاطب بر جریان رسانهای را افزایش دهد.
فاطمه قصابی؛ سیدرضا نقیب السادات
دوره 5، شماره 1 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 83-109
چکیده
این پژوهش تلاش میکند تصویری از محتوا و مضامین شبکههای اجتماعی مجازی فیسنما، کلوب، فیسبوک و گوگل+ را ارائه دهد. ضمن آن که پرسش اصلی در این پژوهش آن است که چه متغیر یا متغیرهایی در محتوا و مضامین شبکههای اجتماعی ایرانی و غیرایرانی با یکدیگر تفاوت دارند. در پژوهش حاضر از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. تحلیل محتوا یک شیوة تحقیقی ...
بیشتر
این پژوهش تلاش میکند تصویری از محتوا و مضامین شبکههای اجتماعی مجازی فیسنما، کلوب، فیسبوک و گوگل+ را ارائه دهد. ضمن آن که پرسش اصلی در این پژوهش آن است که چه متغیر یا متغیرهایی در محتوا و مضامین شبکههای اجتماعی ایرانی و غیرایرانی با یکدیگر تفاوت دارند. در پژوهش حاضر از روش تحلیل محتوا استفاده شده است. تحلیل محتوا یک شیوة تحقیقی است که برای تشریح عینی، منظم و کمی محتوای آشکار پیامهای ارتباطی به کار میرود. درمجموع، این پژوهش نشان داد بیشتر از تصاویر واقعی، محتوای عکس خنثی، موضوع تفریح و سرگرمی، سبک مطلب یادداشت، محتوای مطلب خنثی، نثر، الگوی اغراق و بزرگنمایی، تکنیک جلب توجه، صراحت در گفتار و بیان مصادیق، پایبندی به ارزشهای انسانی و هدف تفریح و سرگرمی در محتوا و مضامین شبکههای اجتماعی مورد استفاده قرار گرفته است. در ضمن مشخص شد، سبک مطلب، محتوای مطلب، جهتگیری مطلب، و اصول و قواعد با شبکههای اجتماعی ایرانی و غیرایرانی رابطه معنیدار دارد
فائزه توکلی
دوره 1، شماره 1 ، بهار و تابستان 1390، ، صفحه 85-98
چکیده
با گسترش رسانههای جمعی در سطح داخلی و خارجی و تأثیر آنها بر نهادهای فرهنگی جامعه، عناصر مشترک فرهنگهای مختلف در اثر تماس، آمیزش و ارتباط فرهنگها با یکدیگر در حال امتزاجاند. تحول مهم حوزة فرهنگ، درک متقابل فرهنگها از یکدیگر، بدون گرایش به حذف است. در این راستا، طرح دموکراسی فرهنگی با تأکید بر این اصل استوار است که وابستگی ...
بیشتر
با گسترش رسانههای جمعی در سطح داخلی و خارجی و تأثیر آنها بر نهادهای فرهنگی جامعه، عناصر مشترک فرهنگهای مختلف در اثر تماس، آمیزش و ارتباط فرهنگها با یکدیگر در حال امتزاجاند. تحول مهم حوزة فرهنگ، درک متقابل فرهنگها از یکدیگر، بدون گرایش به حذف است. در این راستا، طرح دموکراسی فرهنگی با تأکید بر این اصل استوار است که وابستگی هر فرد به یک فرهنگ، یکی از اساسیترین نیازهای انسانی است و هر فرد، گروه و جماعت از حق انتساب خود به فرهنگ یا فرهنگهای خاصی برخوردار است. در این مقاله با طرح این پرسش که مؤلفههای دموکراسی فرهنگی چیست به تبیین رابطة متقابل بین رسانه و فرهنگ پرداخته میشود. احترام به حفظ ارزشهای دیگران و حرکت به سوی جامعة جهانی توأم با وفاق و همدلی، منوط به رفع موانع ارتباطات میان فرهنگی است و نه آنکه فرهنگها حذف شوند. رسانهها ابزار و نهادهای مؤثر در فرهنگ هر جامعه به حساب میآیند و حوزة عمل و فعالیت آنها فرهنگ است. نتیجة این ارتباط و پیوند برقراری رابطهای متقابل بین رسانه و فرهنگ است. انقلاب اطلاعات و به تبع آن، جهانی شدن رسانهها از قبیل: اینترنت، پست الکترونیک ، شبکههای اجتماعی، وبلاگ، تلفن همراه ، نمابر و جز اینها نقطة عطفی در گسترش همکاریهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان جوامع مختلف شده است که از آن جمله میتوان به افزایش سرعت ارتباطات، دسترسی جهانی به اطلاعات، ایجاد منبع جدید قدرت و نیز گسترش فرهنگ جهانی مشترک اشاره کرد.
بهاره نصیری؛ امنه بختیاری
دوره 5، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 85-111
چکیده
استفادة فراگیر از تلفن همراه به مثابة نیاز اجتنابناپذیر در عصر ارتباطات مورد توجه خانوادههاست و میتواند کارکردهای متفاوتِ آشکار و نهانی در خانواده داشته باشد و باعث افزایش یا کاهش ضریب امنیت در خانواده شود. این مقاله به معضلات امنیتی و اجتماعی پیامدهای استفادة نادرست از تلفن همراه در خانواده پرداخته است. بر این اساس سه سؤال ...
بیشتر
استفادة فراگیر از تلفن همراه به مثابة نیاز اجتنابناپذیر در عصر ارتباطات مورد توجه خانوادههاست و میتواند کارکردهای متفاوتِ آشکار و نهانی در خانواده داشته باشد و باعث افزایش یا کاهش ضریب امنیت در خانواده شود. این مقاله به معضلات امنیتی و اجتماعی پیامدهای استفادة نادرست از تلفن همراه در خانواده پرداخته است. بر این اساس سه سؤال پژوهشی دربارة ویژگیهای رسانهای تلفن همراه، معضلات امنیتی، پیامدهای نامناسب اجتماعی در خانواده و راهکارهای اصلاح و بازنگری آن طرح و بررسی شده است. روش انجام پژوهش پیمایشی ـ توصیفی است. ابزار پژوهش پرسشنامة محققساخته شامل نوزده سؤال پژوهشی است که با روش نمونهگیری تصادفی انجام شد و برای پاسخگویی به سؤالات پژوهش اسناد و مدارک موجود و مرتبط با استفاده از فرم گردآوری دادهها جمعآوری و به شیوة کیفی تحلیل شد. با توجه به یافتههای پژوهش، پیشنهادات و راهکارهایی در حوزة آسیبشناسی تلفن همراه در خانواده ارائه شده است.
عذرا قندهاریون؛ محبوبه رستمی
دوره 7، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 85-103
چکیده
آگهیهای تبلیغاتیِ تصویری به عنوان بخش مهمی از رسانۀ تصویری، تأثیر مهمی در شکلگیری ایدههای نو، تغییر و یا رهبری سبک زندگی مردم هر جامعه داشته است. رسالت آگهیهای تبلیغاتی همواره معرفی و عرضۀ محصول در بهترین شکل به منظور دستیابی به بالاترین سطح فروش است، لذا سازندگان همواره توجه ویژهای به زیباسازی تولیدات خود داشتهاند. ...
بیشتر
آگهیهای تبلیغاتیِ تصویری به عنوان بخش مهمی از رسانۀ تصویری، تأثیر مهمی در شکلگیری ایدههای نو، تغییر و یا رهبری سبک زندگی مردم هر جامعه داشته است. رسالت آگهیهای تبلیغاتی همواره معرفی و عرضۀ محصول در بهترین شکل به منظور دستیابی به بالاترین سطح فروش است، لذا سازندگان همواره توجه ویژهای به زیباسازی تولیدات خود داشتهاند. این توجه تا جایی است که دنیای تبلیغات به تدریج دنیایی آرمانی و دور از سطح زندگی عامه مردم به نظر میرسد. در گذر زمان به منظور طبیعی جلوه دادن همان دنیای آرمانی، چنین تصویری تبدیل به کلیشه میشود. در این راستا، کلیشۀ آرمانشهر دارای محدودهای با قوانین و تعاریف خاص خود است که مخاطب را بیش از پیش به سوی خود فرا میخواند. مقالۀ حاضر با بهرهگیری از نظرات کِلِر سایمون ، ایگلتون، بنجامین و پیکرینگ در باب ارتباط ایدئولوژی، هنر، کلیشه و رسانه، به بررسی چراها و چگونگی تبدیل آرمانشهر به کلیشه پرداخته و سپس با تآکید بر تبلیغات تلویزیونی لوازمخانگی در دهۀ نود شمسی، این موضوع را از طریق مطالعۀ عینی پی میگیرد. در پایان بررسیها نشان میدهد که مناسبترین راه برای تزریق ایدئولوژی در سطح جامعه، کلیشهسازی و طبیعی جلوه دادن دنیای آرمانی است که مخاطب آشنایی از پیش با آن ندارد.
حسین مستقیمی
دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 86-106
چکیده
این پژوهش به دنبال توانسنجی از نظام رسانهای نوین و جستوجوی کارکردهای مناسب و متناسبِ آن در طراز یک جامعۀ آرمانی است. در این میان، نقشآفرینی مؤثر شبکههای رادیویی منوط به تعامل مؤثر و حداکثری با بافت اجتماعی و بازاریابی مفید و مؤثر فرهنگی ـ اجتماعی است. از این رو، در این پژوهش، در سطح کلان، ادبیات و رویکردهای کلاسیک حوزۀ ...
بیشتر
این پژوهش به دنبال توانسنجی از نظام رسانهای نوین و جستوجوی کارکردهای مناسب و متناسبِ آن در طراز یک جامعۀ آرمانی است. در این میان، نقشآفرینی مؤثر شبکههای رادیویی منوط به تعامل مؤثر و حداکثری با بافت اجتماعی و بازاریابی مفید و مؤثر فرهنگی ـ اجتماعی است. از این رو، در این پژوهش، در سطح کلان، ادبیات و رویکردهای کلاسیک حوزۀ رسانه رصد میشود و نقشۀ جامعی از این رسانهها و همنشینی و جانشینی آنها با یکدیگر ارائهمیکنیم که به جایابی رادیو در این گستره میانجامد و سپس با تعریف ثقل ارتباطی رسانههای دیداری و شنیداری و چندرسانهایها، به تخصیص نقش و همپوشانی شبکههای رادیویی در منظومۀ رسانههای موجود و نیز پذیرش نقشهای مکمل این رسانهها نسبت به یکدیگر پرداخته و با فراتحلیل ادبیات حوزۀ رسانه، سه محور اساسی زیر را در کارکردهای رسانهای رادیو مطرح میکنیم: 1. نقطهگذاری فرهنگی ناظر به نقش رادیو در هویتبخشی فرهنگی (Cultural Punctuation)؛ 2. رایانش اجتماعی ناظر به کارگزاری و خدمات عمومی رادیو (Social Computation)؛ 3. پایش و پالایش (باغبانی) زبانی ناظر به مرجعیت زبانی رادیو (Language Gardening). استقرار و استمرار (آمایش) این سه رویکردِ رسانهای در عرصۀ اجتماعی یک الزام را با خود دارد و آن هم شکلگیری مناسبات یک فرهنگ رسانهای است که اشاعۀ آن، راهگشا و بسترساز تعامل اجتماعی و تأثیرگذاری رسانهها و از جمله رادیو در زندگی ما و تعیینکنندۀ حدود و ثغور این تأثیرگذاری است. برای رسیدن به چشمانداز مناسبی از اثرگذاری شبکههای رادیویی بر زندگی اجتماعی، فرهنگ ارتباطات رسانهای به عنوان یک بیانیۀ مأموریت برای دستاندرکاران و متولّیان شبکههای رادیویی اعم از عمومی، خصوصی، اختصاصی و تخصصی عمل میکند. ما این راهبرد فرهنگی را با شش جهتگیری اساسی معرفی میکنیم. در سطح خرد، میباید اهداف عملیاتی و به عبارتی کارویژههای رادیویی مشخص شود. سطح خرد بحث، به کمک مطالعات کتابخانهای و مشاهدۀ میدانی، به نسخۀ رادیویی مباحث فوق پرداخته و دوازده نقش اساسی را برای شبکههای رادیویی داخلی مدّنظر قرارمیدهد.
احسان سلطانی فر؛ طاهر روشندل اربطانی
دوره 1، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1390، ، صفحه 87-114
چکیده
اهمیت رسانه در حکمرانی جدید در قالب مباحثی چون «حکمرانی خوب» همواره مورد تأکید کارشناسان مدیریت دولتی و مدیریت رسانه بوده است. از سوی دیگر، محققان علوم سیاسی و مطالعات بینالملل نیز در قالب موضوعاتی چون دیپلماسی رسانه، پروپاگاندا، و جنگ نرم به نقش رسانه در شکلدهی قدرت نرم ملل و مکاتب اشاره کردهاند. با این حال، بررسی ...
بیشتر
اهمیت رسانه در حکمرانی جدید در قالب مباحثی چون «حکمرانی خوب» همواره مورد تأکید کارشناسان مدیریت دولتی و مدیریت رسانه بوده است. از سوی دیگر، محققان علوم سیاسی و مطالعات بینالملل نیز در قالب موضوعاتی چون دیپلماسی رسانه، پروپاگاندا، و جنگ نرم به نقش رسانه در شکلدهی قدرت نرم ملل و مکاتب اشاره کردهاند. با این حال، بررسی موضوع از یک سو از نبود تبیین جامعنگر و عملیاتی از نقش رسانه در مدیریت هوشمندانة امور داخلی کشورها و از سوی دیگر از تعاملات و روابط بینالملل آن حکایت دارد. این موضوع در عصر جهانیشدن و در کشوری چون ایران، که چندین دهه با هجمة نرم و سخت عوامل داخلی و خارجی مواجه بوده است، بیش از پیش اهمیت مییابد. این پژوهش با مرور قاعدهمند مبحث رسانه، فرهنگ، حکمرانی، و قدرت نرم آغاز شده است. در ادامه، پس از بررسی الزامات و کارکردهای رسانه در فضای جنگ نرم، موارد استنتاجی در قالب الگویی عملیاتی از سیاستگذاری رسانه عرضه شده و در پایان نیز یافتهها و الزامات اجرایی و کاربردی جمعبندی شده است. بهنظر میرسد رسانهای با دغدغههای اخلاقمدارانه و ملیگرایانه در عصر جهانیشدن برای نیل به تعالی میبایست حائز چهار کارکرد جذب، تدافع، تهاجم، و تدبیر باشد. در تعریف این مقاله، رسانة متعالی رسانهای است که هم در بعد داخلی و هم در بعد سیاست خارجی، در تدبیر و توسعة امور، در کنار مردم و حاکمیت و مبتنی بر فرهنگها و ارزشهای پایة جامعه باشد. نتایج این پژوهش میتواند چهارچوبی برای مطالعات و سیاستگذاریهای جامعنگر در عرصة پدافند نرم و در نتیجه زمینهساز تثبیت و توسعۀ قدرت هوشمند فرهنگ یا ایدئولوژی مورد نظر باشد.
سید علی رحمان زاده؛ مهرداد توکلی
دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 87-104
چکیده
رسانه های گروهی بدلایل مختلف ازجمله ضعف در جلب رضایت و اعتماد مخاطبان، سهم اندکی در آموزش حقوق شهروندی به شهروندان دارند، لذا منبع آموزشی افراد در زمینه حقوق و تکالیف شهروندی در شهر تهران، رسانههای داخلی نیستند و آن را باید در جای دیگری مانند مدارس، دانشگاهها، رسانههای خارجی و رسانههای محیطی (مثل بیلبوردها، دیوارنوشتهها ...
بیشتر
رسانه های گروهی بدلایل مختلف ازجمله ضعف در جلب رضایت و اعتماد مخاطبان، سهم اندکی در آموزش حقوق شهروندی به شهروندان دارند، لذا منبع آموزشی افراد در زمینه حقوق و تکالیف شهروندی در شهر تهران، رسانههای داخلی نیستند و آن را باید در جای دیگری مانند مدارس، دانشگاهها، رسانههای خارجی و رسانههای محیطی (مثل بیلبوردها، دیوارنوشتهها و ...) و ارتباطات میان فردی جستجو کرد. بعبارت دیگر، رسانههای جمعی تاکنون تأثیر قابل توجهی برآگاهی شهروندان تهران از حقوق شهروندی نداشتهاند، و لازم است این نقش آنها مورد بازبینی قرار گرفته، و تقویت شود.برای بررسی بیشتر، مطالعه و پژوهشی پیرامون موضوع تأثیر استفاده از رسانههای داخلی (تلویزیون، رادیو و مطبوعات) بر آگاهی افراد از حقوق شهروندی خود، در میان ساکنین شهر تهران صورت گرفت ، و از دیدگاههای نظریه پردازانی چون لرنر ، راجرز،کاتز و ... استفاده شد. متغیرهای مستقل این پژوهش شامل میزان استفاده از رسانههای گروهی،میزان رضایت از برنامههای آموزشی و اعتماد به رسانههای داخلی بوده و جامعه آماری تحقیق نیز افراد 18 سال به بالای ساکن شهر تهران می باشند.
حمید رضا رادفر
چکیده
همواره استفاده از منابع اطلاعاتی و آثار علمی، هنری و فرهنگی در فضاهای مجازی و رعایت مسائل حق مولف درگیر با آنها چالشبرانگیز بوده است. در این میان هم باید صاحبان محتوای دیجیتالی را راضی نگه داشت و هم متقاضیان آنها را در بهرهگیری مناسب از منابع منتفع ساخت. در میان انواع رسانهها و وبسایتهای حاوی منابع و آثار مشمول قوانین ...
بیشتر
همواره استفاده از منابع اطلاعاتی و آثار علمی، هنری و فرهنگی در فضاهای مجازی و رعایت مسائل حق مولف درگیر با آنها چالشبرانگیز بوده است. در این میان هم باید صاحبان محتوای دیجیتالی را راضی نگه داشت و هم متقاضیان آنها را در بهرهگیری مناسب از منابع منتفع ساخت. در میان انواع رسانهها و وبسایتهای حاوی منابع و آثار مشمول قوانین حق مولف، شاید کتابخانههای دیجیتال بیشترین چالش را داشته باشند، چراکه هم حاوی منابع فراوانی هستند که قوانین حق مولف را در پیش روی خود دارند و هم مشتریانی که انتظار دارند بهترین منابع را در راستای رفع نیازهای اطلاعاتی آنها در اختیارشان قرار دهند. لذا راهکارهایی که این کتابخانهها برای مواجهه با این چالش در پیش میگیرند می تواند مناسب برای سایر موراد و موسسات ارائه دهنده محتوای دیجیتال باشد. در این مقاله به روش مروری ابتدا به مطالعه و بررسی موضوع حق مولف در فضای مجازی و مسائل مربوط به آن پرداخته شده و سپس روشها و راهکارهای ممکن برای حمایت از حقوق مؤلف برای منابع دیجیتالی که کتابخانههای دیجیتال و سایر مراکز مشابه میتوانند از آنها بهره گیرند مورد اشاره قرار گرفتهاند.
مسعود غلامپور راد
دوره 6، شماره 1 ، بهار و تابستان 1395، ، صفحه 89-110
چکیده
چهارچوببندی موضوعهای عمومی یکی از مهمترین امکانات و ابزارهای رسانه برای شکل دادن به افکار عمومی و تأثیرگذاری در تصمیمهای سیاسی است. رسانهها از طریق چهارچوببندی بر درک مخاطبان از موضوعها تأثیر میگذارند. از این رو، میتوان انتظار داشت که رسانهها از چهارچوببندی موضوعهای عمومی بهمنزلة ابزاری رقابتی ...
بیشتر
چهارچوببندی موضوعهای عمومی یکی از مهمترین امکانات و ابزارهای رسانه برای شکل دادن به افکار عمومی و تأثیرگذاری در تصمیمهای سیاسی است. رسانهها از طریق چهارچوببندی بر درک مخاطبان از موضوعها تأثیر میگذارند. از این رو، میتوان انتظار داشت که رسانهها از چهارچوببندی موضوعهای عمومی بهمنزلة ابزاری رقابتی استفاده کنند. رسانهها با خلق چهارچوبهای رقیب به پیشبرد اهداف سیاسی و اتخاذ تصمیمهای سیاسی مد نظرشان کمک میکنند. شناسایی انواع چهارچوببندیهای رسانههای رقیب از موضوعهای عمومی مانند هدفمندی یارانهها نشاندهندة چگونگی تلاش رسانهها برای تأثیرگذاری در سیاستهای عمومی است. به این منظور همة داستانهای خبری پیرامون موضوع هدفمندی یارانهها در دو گروه روزنامة رقیب تحلیل مضمونی شدند تا نحوة چهارچوببندی متضاد این رسانهها از موضوعهای عمومی آشکار شود. نتایج تحقیق نشان میدهد که این دو گروه از روزنامهها، که در رقابت سیاسی جهتگیریها و گرایشهای مخالفی دارند، از چهارچوببندیهای متضاد برای تأثیرگذاری بر تصمیمات سیاسی استفاده میکنند.
سیاوش صلواتیان؛ علیاکبر فرهنگی؛ مژگان حضوری
دوره 8، شماره 1 ، بهار و تابستان 1397، ، صفحه 89-117
چکیده
این پژوهش تحقیقی است مردمنگارانه که در آن با روش مصاحبه عمیق به جمعآوری داده پیرامون ادراک مردم شهر تهران از رعایت عدالت رسانهای توسط صداوسیما پرداختهایم. جامعه موردبررسی این پژوهش شامل دو طبقه از ساکنین شهر تهران، فقرا و اغنیا است. گروه ثروتمند یا پردرآمد شامل افرادی با درآمد خانوادگی بیش از ده میلیون تومان در ماه و گروه فقیر ...
بیشتر
این پژوهش تحقیقی است مردمنگارانه که در آن با روش مصاحبه عمیق به جمعآوری داده پیرامون ادراک مردم شهر تهران از رعایت عدالت رسانهای توسط صداوسیما پرداختهایم. جامعه موردبررسی این پژوهش شامل دو طبقه از ساکنین شهر تهران، فقرا و اغنیا است. گروه ثروتمند یا پردرآمد شامل افرادی با درآمد خانوادگی بیش از ده میلیون تومان در ماه و گروه فقیر یا کمدرآمد شامل افرادی با درآمد خانوادگی کمتر از هفتصد هزار تومان در ماه. از بین این دو گروه بهصورت هدفمند اقدام به نمونهگیری شد و نهایتاً با 45 نفر مصاحبه عمیق صورت گرفت، 20 نفر از قشر پردرآمد و 25 نفر از قشر کمدرآمد. برای تحلیل دادههای حاصل از مصاحبهها نیز از شیوه کدگذاری استفاده شد. با توجه به مفهوم بازنمایی شده از عدالت رسانهای در این پژوهش، توزیع فرصتها و امکانات بهطور مساوی برای همه افراد و همه مناطق کشور بهگونهای که همه جای کشور هماهنگ نمایش داده شوند، مورد تأکید قرارگرفته است تا مردم از احساس مرکزمحوری در کشور دور شوند و احساس نکنند که رسانهها تنها در دست طبقه حاکمی هستند که بدون درک مسائل و مشکلات آنان آنچه را که خود میپسندد به نمایش میگذارند و نه آنچه فیالواقع در جامعه اتفاق میافتد.
محمدرضا زالی؛ مجتبی ناهید
دوره 4، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1393، ، صفحه 91-122
چکیده
تنوّع جمعیتی و مطالبات تغییریافتۀ مشتریان و اُفتوخیزهای مداوم اقتصادی و تغییر رویکرد انرژی، همگی باعثشدهاند تا کارآفرینی به عنوان یکی از اصلیترین استراتژیهای ملّی اکثر کشورهای پیشرفته و حتی جهان سومی مدّنظر قرارگیرد. یکی از عوامل مؤثر در توسعۀ کارآفرینی، نقش رسانههای جمعی از جمله تلویزیون است. هدف این تحقیق تبیین نقش ...
بیشتر
تنوّع جمعیتی و مطالبات تغییریافتۀ مشتریان و اُفتوخیزهای مداوم اقتصادی و تغییر رویکرد انرژی، همگی باعثشدهاند تا کارآفرینی به عنوان یکی از اصلیترین استراتژیهای ملّی اکثر کشورهای پیشرفته و حتی جهان سومی مدّنظر قرارگیرد. یکی از عوامل مؤثر در توسعۀ کارآفرینی، نقش رسانههای جمعی از جمله تلویزیون است. هدف این تحقیق تبیین نقش تلویزیون در توسعۀ کارآفرینی در ایران بر اساس روششناسی کیو (Q Methodology) است. بر اساس دادههای مشارکت 48 نفر حاصل از تکمیل پرسشنامۀ کیو و نتایج تحلیل عاملی بر حسب اشخاص (مدیران و خبرگان رسانه و کارآفرینی)، نقشهای سیزدهگانۀ تلویزیون در توسعۀ کارآفرینی بر اساس مدل سهشاخگی شناسایی شد؛ نقشهای رفتاری: آموزش کارآفرینانه، قابلیت کارآفرینانه، الگوسازی رفتار کارآفرینانه، شناسایی فرصت کارآفرینانه، گرایش کارآفرینانه، توسعۀ مهارتهای کسب و کار، خودکارآمدی (خودباوری) کارآفرینانه، و اقدام کارآفرینانه؛ نقشهای ساختاری: اصلاح قوانین کسب و کار، مستندسازی تجارب کارآفرینانه؛ نقشهای زمینهای: فرهنگسازی کارآفرینانه، اطلاعرسانی فعالیتهای کارآفرینانه و نهادینهسازی فرهنگ کار گروهی
محسن نیازی؛ الهام شفائیمقدم
دوره 2، شماره 1 ، بهار و تابستان 1391، ، صفحه 99-127
چکیده
امروزه رسانههای جمعی، بهمنزلة شاهراه اطلاعاتی جوامع، و نقش آنها در فرهنگ و ابعاد گوناگون هویت انسانی، بهویژه هویت ملی، مورد توجه صاحبنظران و محققان علوم انسانی ـ اجتماعی قرار گرفته است. در این ارتباط رویکردها و رهیافتهای نظری متفاوتی عرضه شده است. نظریة ارتباطات گلولهای بر شکلگیری ...
بیشتر
امروزه رسانههای جمعی، بهمنزلة شاهراه اطلاعاتی جوامع، و نقش آنها در فرهنگ و ابعاد گوناگون هویت انسانی، بهویژه هویت ملی، مورد توجه صاحبنظران و محققان علوم انسانی ـ اجتماعی قرار گرفته است. در این ارتباط رویکردها و رهیافتهای نظری متفاوتی عرضه شده است. نظریة ارتباطات گلولهای بر شکلگیری هویت بر مبنای رسانهها تأکید کرده است. دربرابر، برخی صاحبنظران به قدرت تحلیل اطلاعات و فرهنگ بهرهوری از رسانهها اشاره کردهاند. در این میان، برخی نیز با عرضة رویکرد تعادلی بر نقش دوگانه و متناقض رسانهها در شکلدهی و فرسایش هویت ملی تأکید داشتهاند. با توجه به موارد فوق، هدف اساسی این مقاله بررسی میزان و نوع محتوای برنامههای مورد استفاده از رسانههای تلویزیون و ماهواره و اینترنت و میزان گرایش به هویت ملی شهروندان و نیز چگونگی رابطه بین متغیرهای فوق در جامعة آماری مورد مطالعة کاشان، بهمنزلة شهری سنتی و در معرض نوگرایی، است. این پژوهش از نوع مطالعة پیمایش بوده است و دادههای تحقیق با استفاده از روش پرسشنامه توأم با مصاحبه جمعآوری شده است. برای سنجش متغیرهای اصلی و وابستة تحقیق از ده گویه در قالب طیف لیکرت استفاده شده است. اعتبار و روایی طیف با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و با توجه به نتایج آزمون (84/0=a) تأیید شده است. درمجموع، یافتههای تحقیق و نتایج محاسبات آماری مربوطه رابطة معنیدار و مثبت بین میزان استفاده از تلویزیون و میزان گرایش به هویت ملی (252/0=Tb) و نیز رابطة معنیدار و منفی بین میزان استفاده از ماهواره و اینترنت با میزان گرایش به هویت ملی را بهترتیب با 199/0- و 271/0-=Tc در سطح اطمینان 99% تأیید کرده است. همچنین، نتایج آزمون کایاسکوئر معنیداری رابطه بین نوع محتوای برنامههای مورد استفاده از تلویزیون و ماهواره و اینترنت با میزان گرایش به هویت ملی را تأیید کرده است. نتایج تحلیل رگرسیون با ضریب بتای 276/0- تأثیر منفی متغیر میزان استفاده از ماهواره و با ضریب بتای 268/0 تأثیر مثبت میزان استفاده از تلویزیون در میزان گرایش به هویت ملی پاسخگویان را نشان میدهد.
رضا دهبانی پور؛ یاسین خرم پور؛ عنایت شیخی
دوره 8، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1397، ، صفحه 99-125
چکیده
با گذر از دوران سنتی به دوران مدرن و پس از آن جامعه پستمدرن، شاهد جلوههای نوینی از زندگی اجتماعی هستیم. طی گذر از هر یک از این دورانها، به راحتی میتوان تغییر در نوع تفکر، نگرش و رفتار انسانی را مشاهده کرد. یکی از عناصری که نقش اساسی در تغییر نگرش و رفتار انسانهای عصر جدید دارد، رسانهها میباشد. در این بین اما تلویزیون ...
بیشتر
با گذر از دوران سنتی به دوران مدرن و پس از آن جامعه پستمدرن، شاهد جلوههای نوینی از زندگی اجتماعی هستیم. طی گذر از هر یک از این دورانها، به راحتی میتوان تغییر در نوع تفکر، نگرش و رفتار انسانی را مشاهده کرد. یکی از عناصری که نقش اساسی در تغییر نگرش و رفتار انسانهای عصر جدید دارد، رسانهها میباشد. در این بین اما تلویزیون به عنوان یکی از عناصر اصلی رسانه در دنیای جدید، تاثیر بسزایی در جهان بینی های افراد دارد لذا این تحقیق درصدد بررسی تاثیر رسانه ی ارتباط جمعی با تاکید بر (تلویزیون) و عناصر فرهنگی پستمدرنیسم میباشد.این تحقیق از طریق روش کمی در بین 384 نفر از جوانان شهر یزد صورت گرفت. روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای و ابزار سنجش پرسشنامه محقق ساخته میباشد. نتایج تحقیق نشان داد که بین جنس و فرانوگرایی فرهنگی رابطهی معنیداری وجود نداشت هر چند برخی از مولفههای پست مدرنیسم با جنس رابطهی معنیداری برقرار کردهاند. بین استفاده از ماهواره و پست مدرنیسم فرهنگی رابطه معنیدار و مثبتی وجود داشت. ولی بین استفاده از تلویزیون داخلی و پستمدرنیسم فرهنگی رابطهی معنیداری وجود نداشت و فقط بعد نسبیگرایی فرهنگی با استفاده از تلویزیون داخلی رابطه مثبت و معنیداری برقرار کرد. نتایج رگرسیون نشان داد که متغیر استفاده از ماهواره قادر به تبیین 17/0 از واریانس پستمدرنیسم فرهنگی میباشد.
سید فضل اله قاضوی؛ صادق زیبا کلام؛ سید وحید عقیلی
دوره 6، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1395، ، صفحه 101-118
چکیده
در این پژوهش به بررسی نقش فضای سایبری در پیشبرد دیپلماسی عمومی مدرن می پردازیم. این تحقیق بر حسب دستاوردها و نتایج از نوع کاربردی و با توجه به اهداف از نوع توصیفی-پیمایشی میباشد. جامعه آماری، اساتید مرتبط در حوزه علوم سیاسی، روابط بینالملل و ارتباطات از دانشگاه های معتبر شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس ...
بیشتر
در این پژوهش به بررسی نقش فضای سایبری در پیشبرد دیپلماسی عمومی مدرن می پردازیم. این تحقیق بر حسب دستاوردها و نتایج از نوع کاربردی و با توجه به اهداف از نوع توصیفی-پیمایشی میباشد. جامعه آماری، اساتید مرتبط در حوزه علوم سیاسی، روابط بینالملل و ارتباطات از دانشگاه های معتبر شهر تهران هستند که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس 14 نفر از بین آنها انتخاب شد . دو سوال بر اساس نظرات شرکت کنندگان طراحی شدند: الف) نقش شبکههای اجتماعی بر پیشبرد دیپلماسی عمومی مدرن چیست؟ و ب) مزایای ارتباطات سایبری در پیشبرد دیپلماسی عمومی مدرن چه میباشد؟ نظرات متخصصان با استفاده از پرسشنامه 23 گزینه ای (بر اساس مقیاس لیکرت) جمع آوری شد و بر اساس روش دلفی مورد بررسی و پالایش قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آماده نتیجه گرفته شد که فضای مجازی از طریق تاثیر بر ابعاد توسعه سیاسی کشور با مکانیزم هایی نظیر: گسترش ابراز نظرات سیاسی، آگاهی بخش نسبت به جریانهای سیاسی، تبلیغ و معرفی احزاب خاص و غنی کردن گسترش رقابت های سیاسی و جناحی و همچنین زمینه و بستری برای کمک به دیپلماسی می تواند اثرات مهمی بر دیپلماسی عمومی مدرن ایجاد نماید.
فرناز سربندی؛ ابراهیم حاجیانی؛ سیدرضا صالحی امیری
چکیده
هدف این مقاله، تحلیل و بررسی خطمشیها و سیاستها و عملکرد دولتهای پس از انقلاب اسلامی در حوزه اقتصاد سینما است. روش مورد استفاده از نظر هدف کاربردی، از نظر داده کمی و کیفی و از نظر نحوه اجرا مکانیسم علّی و ردیابی فرایند است. دادهها شامل تمامی اسناد و مصوبات و آئیننامههای دولتها و وزیران فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ...
بیشتر
هدف این مقاله، تحلیل و بررسی خطمشیها و سیاستها و عملکرد دولتهای پس از انقلاب اسلامی در حوزه اقتصاد سینما است. روش مورد استفاده از نظر هدف کاربردی، از نظر داده کمی و کیفی و از نظر نحوه اجرا مکانیسم علّی و ردیابی فرایند است. دادهها شامل تمامی اسناد و مصوبات و آئیننامههای دولتها و وزیران فرهنگ و ارشاد اسلامی جمهوری اسلامی ایران و مصاحبه با صاحبنظران بوده است. از دادههای ثانویه و آمارهای موجود نیز برای بررسی نتایج عملکرد دولتها در حوزه اقتصاد سینما بهره برده شده است. سپس با روش فرایند ردیابی و مکانیسم علّی روند وقایع هر دوره در قالب نمودار واقعه-ساختار نمایش داده شده است. یافتهها نشان میدهد: در تمامی دورهها و دولتها خطمشیها و سیاستها بر اساس دیدگاهها و تفکرات خاص هر دولت و حتی سلایق فردی اتخاذ شده و با تغییر افراد و دولتها به یکباره در خطمشیها تغییر روی داده است. تکاهش اکران فیلم خارجی و افزایش تعداد جشنوارههای داخلی بوده است. حتی در شاخص تولید نیز در برخی دورهها کمتوجهی و غفلت صورت گرفته است. بنابراین در حوزه اقتصاد سینما خلأ وجود یک سیاستگذاری کلی و غالب وجود دارد که تمامی دولتها و مسئولان در راستای تحقق اهداف آن فعالیت نمایند.
حمید عبداللهیان؛ محمدجواد زاهدی؛ مهین شیخ انصاری
دوره 3، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1392، ، صفحه 103-129
چکیده
مقالۀ حاضر با استفاده از روش مشاهدۀ مشارکتی و مستقیم، به مطالعه و مقایسۀ ساختار، کنشهای متقابل، گمنامی و شیوۀ بازتاب «خود» در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی به شرح زیر میپردازد: 1. چترومها در یاهو؛ 2. گروههای مجازی در یاهو؛ 3. شبکۀ قرارملاقات اکیوپید؛ 4. شبکۀ اجتماعی فیسبوک. مسئلۀ این مقاله به تعامل بین ویژگیهای ساختاری ...
بیشتر
مقالۀ حاضر با استفاده از روش مشاهدۀ مشارکتی و مستقیم، به مطالعه و مقایسۀ ساختار، کنشهای متقابل، گمنامی و شیوۀ بازتاب «خود» در چهار شبکۀ اجتماعی مجازی به شرح زیر میپردازد: 1. چترومها در یاهو؛ 2. گروههای مجازی در یاهو؛ 3. شبکۀ قرارملاقات اکیوپید؛ 4. شبکۀ اجتماعی فیسبوک. مسئلۀ این مقاله به تعامل بین ویژگیهای ساختاری و کنشهای متفاوت کاربران در این چهار شبکۀ اجتماعی مربوط میشود. بر اساس ترکیبی از نظریۀ «تعریف وضعیت» توماس و رویکرد کیفی لیندلاف و تیلور نسبت به رشتۀ ارتباطات، مدلی را ارائهکرده و برای فهم بهتر معنای کنش، کاربران در دنیای مجازی بدان عمل کردهایم؛ همچنین، به بازتعریف مفاهیم گروههای ارادی، تجمع و جمع دونفره در فضای مجازی پرداختهایم. نتایج پژوهش نشانمیدهد شیوۀ بازتاب «خود» تحتتأثیر ویژگیهای ساختاری، گمنامی یا هنجارها در دنیای مجازی شکل میگیرد.
مهدی منتظرقائم؛ فرزاد غلامی
دوره 3، شماره 1 ، بهار و تابستان 1392، ، صفحه 107-134
چکیده
مسئلۀ این پژوهش، بازنمایی جامعۀ ایران در مواجهه با مدرنیته در سریال قهوۀ تلخ مهران مدیری است؛ یعنی، پرسش اصلی ما این است که آیا در این سریال، جامعۀ ایران پدیدهای نامعقول و ناسازگار با مدرنیته بازنمایی میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش تحلیل روایت (الگوی تحلیل شخصیتهای گریماس) استفاده کردهایم. سپس، با استفاده از مطالعات ...
بیشتر
مسئلۀ این پژوهش، بازنمایی جامعۀ ایران در مواجهه با مدرنیته در سریال قهوۀ تلخ مهران مدیری است؛ یعنی، پرسش اصلی ما این است که آیا در این سریال، جامعۀ ایران پدیدهای نامعقول و ناسازگار با مدرنیته بازنمایی میشود؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش تحلیل روایت (الگوی تحلیل شخصیتهای گریماس) استفاده کردهایم. سپس، با استفاده از مطالعات پسااستعماری به نقد بازنمایی شخصیتهای سنتی و مدرن و موانع شکلگیری مدرنیته در ایران پرداختهایم. یافتههای پژوهش بعد از تطبیق الگوی گریماس بر چهار اپیزود سریال، نشان میدهد که همۀ شخصیتهای سنتی سریال، بهعنوان دیگری «مستشارالملک» (نماد مدرنیته) بازنمایی شدهاند؛ به عبارتی، با استفاده از کلیشههایی مانند کندذهن، تنبل، منفعتطلب و بیمنطق شخصیتپردازی شدهاند. در مقابل، قهرمان داستان (نماد مدرنیته) شخصیتی خلاق، فعال و منطقی بازنمایی شده است. در کلّ سریال، مستشارالملک نقش فاعل را برعهده دارد؛ از این مسئله میتوان چنین نتیجه گرفت که فرهنگ و جامعۀ ایران افراد را بهگونهای بازنمایی میکند که هیچ انگیزهای برای تغییر و پیشرفت ندارند. بنابراین، جامعۀ ایران فاقد هرگونه توان برای تغییر و تلاش به سمت مدرنشدن است. در روایت سریال، موانع اصلی شکلگیری مدرنیته که عبارتاند از: ساختار نظام آموزشی، ساختار عمودی قدرت، استبداد ایرانی، کندذهنی و تنبلبودن ایرانیان، مانع رسیدن قهرمان داستان به اهدافش میشود. بر اساس نقد پسااستعماری، میتوان گفت اگرچه سریال بر نقاط ضعف جامعۀ ایران بهدرستی دست میگذارد، در نهایت روایت غالب سریال به گفتمانهای شرقشناسانه نزدیک میشود که مورد نقد مطالعات پسااستعماری است.
فهیمه رحیمی خویگانی؛ مرتضی دهقان نژاد؛ ابوالحسن فیاض انوش؛ علی اکبر جعفری
چکیده
امروزه، اهمیت روزافزون فضای گسترده مجازی در عرصه تبلیغ و اطلاعرسانی، بر کسی پوشیدهنیست. این مسئله به قدری مهم است که غفلت از آن برای هر صاحب فکر و اندیشهای میتواند گران تمام شود. پژوهش حاضر با تکیه بر همین اهمیت، قصد دارد تا به نحوه بهرهگیری دو طیف عرفان نوظهور ـ اشو و عرفان حلقه ـ از فضای مجازی را مورد بررسی قراردهد. در این راستا، ...
بیشتر
امروزه، اهمیت روزافزون فضای گسترده مجازی در عرصه تبلیغ و اطلاعرسانی، بر کسی پوشیدهنیست. این مسئله به قدری مهم است که غفلت از آن برای هر صاحب فکر و اندیشهای میتواند گران تمام شود. پژوهش حاضر با تکیه بر همین اهمیت، قصد دارد تا به نحوه بهرهگیری دو طیف عرفان نوظهور ـ اشو و عرفان حلقه ـ از فضای مجازی را مورد بررسی قراردهد. در این راستا، تلاش شد، با روشی توصیفیـتحلیلی، مجموعه فعالیتهای فضای مجازی در یک محدوده زمانی شش ماهه و با تأکید بر تعداد کانالها، تعداد کاربران، تعداد پستها، محتوای پستها، نحوه بهرهگیری عرفانهای جدید از بسترسازی فضای مجازی و اهداف آنان در این فضا مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. مهمترین یافته این پژوهش که با روشی توصیفی ـ تحلیلی نگاشته شده، بیان کننده این مهم است که عرفان حلقه و اشو، با بهره-گیری از فضای مجازی و با تمرکز بر موضوعات مهم وجذابی چون دفاع از حقوق زنان و ضدیت با برخی امور دین، توانستهاند رشد قابل ملاحظهای در بین جوانان داشته باشند. همچنین عدم دسترسی آنها به رسانههای مجاز و انجام فیلترینگ نتوانسته است، مانع بزرگی بر سر راه آنان باشد.
سیاوش جمادی
دوره 1، شماره 1 ، بهار و تابستان 1390، ، صفحه 99-121
چکیده
شرح و بیان صنعت فرهنگ از زبان تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر نویسندگان کتاب دیالکتیک روشنگری ـ مبتنی بر این گزارش است که عقل ابزار اندیش روشنگری (Aufklarung) که بر همسانسازی و اینهمانی بنیاد دارد گرچه بنا بود آزادی را از ترس از مراجع اساطیری ایمن دارد، خود از سلطة سیاسی ـ اجتماعی و فرهنگی تمامیت خواهانهای سر در آورد که آدمیان ...
بیشتر
شرح و بیان صنعت فرهنگ از زبان تئودور آدورنو و ماکس هورکهایمر نویسندگان کتاب دیالکتیک روشنگری ـ مبتنی بر این گزارش است که عقل ابزار اندیش روشنگری (Aufklarung) که بر همسانسازی و اینهمانی بنیاد دارد گرچه بنا بود آزادی را از ترس از مراجع اساطیری ایمن دارد، خود از سلطة سیاسی ـ اجتماعی و فرهنگی تمامیت خواهانهای سر در آورد که آدمیان را از آزادی و خلاقیت فردی محروم میسازد و هم فرد و هم جامعه را قلب به شیء میکند. آدورنو و هورکهایمر برآنند که رسانههای فرهنگساز، به مدد بازتولید تکنیکی انبوه، در سرمایهداری پسین در خدمت شاکلهسازی از پیش تعیینکنندة کلیة محصولات فرهنگی عمل میکنند. این کارکرد، کلیة تنوعات و تکثرات را به گونهای استانده میکند که اطاعت و آزادی دیگر از هم تمیز داده نمیشوند. بدینسان، در نظام مبتنی بر ارزش مبادلة صنعت فرهنگ هر ابژهای را مبدل به کالا میکند؛ تفاوت نمیکند که این ابژه اقتصادی باشد یا فرهنگی. این مقاله روایتی است از چگونگی توجیه آدورنو و هورکهایمر در باب این سرکوب فاجعهبار که در جریان اتمیزه کردن، همة انسانها و سلایق و خلاقیتهای آنها را همسطح میسازد. همزمان، این مقاله به اجمال آموزة یاد شده را در بوتة ارزیابی انتقادی مینهد.
حسین کرمانی؛ منصور ساعی
دوره 7، شماره 1 ، بهار و تابستان 1396، ، صفحه 105-121
چکیده
این مقاله به مطالعه تاثیراستفاده ازسایتهای شبکه اجتماعی برهویت قومی دانشجویان دانشگاههای تهران می پردازند. شبکه های اجتماعی مجازی در سالهای اخیر نقش گسترده ای در تحولات اجتماعی و سیاسی ایفا کرده اند و همین مسئله مطالعه آنها را ضروری ساخته است. چهارچوب نظری این مقاله را هویت قومی تشکیل می دهد. در چهارچوب نظری استفاده شده در این ...
بیشتر
این مقاله به مطالعه تاثیراستفاده ازسایتهای شبکه اجتماعی برهویت قومی دانشجویان دانشگاههای تهران می پردازند. شبکه های اجتماعی مجازی در سالهای اخیر نقش گسترده ای در تحولات اجتماعی و سیاسی ایفا کرده اند و همین مسئله مطالعه آنها را ضروری ساخته است. چهارچوب نظری این مقاله را هویت قومی تشکیل می دهد. در چهارچوب نظری استفاده شده در این مقاله هویت ملی شامل چهار بعد هویت یابی قومی، تعلق به فرهنگ قومی، تعهد به اجتماع قومی و بعد سیاسی هویت قومی است. روش نمونه گیری نیز تلفیقی از روشهای هدفمند و گلوله برفی بود. روش پیمایش بعنوان روش تحقیق انتخاب شد و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه برخط استفاده شد. سایت فیسبوک نیز بعنوان زمینه تحقیق انتخاب شد چرا که پرکاربرترین و محبوبترین شبکه اجتماعی مجازی است. نتایج تحقیق نشان داد که استفاده از سایت فیسبوک با هویت قومی دانشجویان همبستگی مثبت دارد. این متغیر با هر سه بعد هویت قومی رابطه مثبت دارد اما مقدار این همبستگی پایین و ضعیف می باشد.
فرهاد زیویار؛ مهدی شاهین؛ جعفر حسن خانی؛ رضا رحمتی
دوره 7، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1396، ، صفحه 105-128
چکیده
اینک صحبت در خصوص این موضوع که شبکههای اجتماعی خود به تحولات سیاسی زیادی جامه عمل پوشانده، چنانکه در تحولات بیداری اسلامی عربی مشاهده میکنیم، چندان دور از واقعیت نیست. بدون تردید نمیتوان انقلاب ها و جنبشهای اخیر منطقه را جدای از نقش رسانه و شبکههای اجتماعی مورد بررسی قرار داد. رسانههای بینالمللی شده و شبکههای اجتماعی ...
بیشتر
اینک صحبت در خصوص این موضوع که شبکههای اجتماعی خود به تحولات سیاسی زیادی جامه عمل پوشانده، چنانکه در تحولات بیداری اسلامی عربی مشاهده میکنیم، چندان دور از واقعیت نیست. بدون تردید نمیتوان انقلاب ها و جنبشهای اخیر منطقه را جدای از نقش رسانه و شبکههای اجتماعی مورد بررسی قرار داد. رسانههای بینالمللی شده و شبکههای اجتماعی مجازی، چه تأثیری بر هویت ملی (و بهطور خاص حوزهی تمدنی فارسی زبان) کاربران ایرانی داشته است؟ از یکسو شکاف دیجیتال(digital divide) در توزیع اطلاعات از ناحیه رسانه بینالمللیشده، توان تأثیرگذاری آنرا سلب نموده، و از دیگرسو، جهانی شدن مانع ازکارآمدی کارگزاری آگاهی بخش بینالمللیشده، شده است که این مورد دوم خود، به دو دلیل منجر به بازگشت به هویت مادر (و در اینجا حوزهی تمدنی فارسی) میشود و توانایی رسانه بینالمللیشده در جهت ایجاد دو و چند دستگی تمدنی و ملی را از کار انداخته است، این دو دلیل،یکی ضرورت توجه به هویت مادر و دیگر، ضرورت شکلگیری و قوام ائتلاف تمدنی است. که برای اثبات این دو مورد از اعضا و شهروندان شبکههای اجتماعی فیس بوک و تلگرام آزمونی صورت گرفته است
ویدا همراز؛ فرح غنی زاده سیدلر
دوره 4، شماره 1 ، بهار و تابستان 1393، ، صفحه 107-139
چکیده
استفاده از رادیو برای آموزش گروههای مختلف اجتماعی در بسیاری از کشورهای جهان سابقۀ طولانی دارد، اما نتایج تحقیقات انجامشده نشانمیدهد در ایران، به طور جدی، از ظرفیتهای آموزشی رادیو در دو حوزۀ آموزش رسمی و غیررسمی بهرهبرداری نشدهاست. این پژوهش با هدف طرح ضرورت تأسیس رادیوی آموزشی در ایران، با توجه به شرایط اجتماعی، ...
بیشتر
استفاده از رادیو برای آموزش گروههای مختلف اجتماعی در بسیاری از کشورهای جهان سابقۀ طولانی دارد، اما نتایج تحقیقات انجامشده نشانمیدهد در ایران، به طور جدی، از ظرفیتهای آموزشی رادیو در دو حوزۀ آموزش رسمی و غیررسمی بهرهبرداری نشدهاست. این پژوهش با هدف طرح ضرورت تأسیس رادیوی آموزشی در ایران، با توجه به شرایط اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور و نیز ارائۀ الگوهای مطلوب برنامهسازی در چنین رادیویی انجامشدهاست و چارچوب نظری آن را نظریههای لاسول و دانیل لرنر تشکیلمیدهند. این پژوهش با استفاده از روش کیفی انجامشده و برای جمعآوری دادهها، از مطالعۀ اسنادی و مصاحبۀ نیمهساختاریافته با 8 نفر کارشناس استفاده شدهاست. با تحلیل یافتههای پژوهش، میتوان گفت در کشوری مانند ایران، با گسترۀ جغرافیایی وسیع، فراوانی جامعۀ روستایی، تعدّد فرهنگها و مشکلاتی مانند دسترسینداشتن به خدمات و امکانات آموزشی، نیاز به راهاندازی ایستگاه رادیویی آموزشی به صورت مبرم احساس میشود. رادیو به دلیل سهولت دسترسی و برخورداری از پوشش وسیع و گسترده، میتواند با بهرهگیری از الگوی برنامهای مناسب، هم به عنوان وسیلۀ کمکآموزشی در اثربخشی آموزشهای رسمی نقش مؤثر ایفاکند و هم با آموزشهای غیررسمی، گام مؤثری در بالابردن سطح آگاهیهای مردم، تسهیل و تسریع فرایند توسعه و برقراری عدالت آموزشی برداشته، پاسخگوی مناسبی به نیازهای آموزشی لایههای مختلف اجتماعی باشد.
طاهر روشندل اربطانی؛ منوچهر صابر
دوره 2، شماره 2 ، پاییز و زمستان 1391، ، صفحه 109-128
چکیده
فنّاوری اطلاعات توانسته است تمامی شیوهها و مسیرهای انتقال، مبادله، نمایش، ذخیرهسازی، و مدیریت اطلاعات را متحول و دگرگون سازد. امروزه، فنّاوریهای نوین ارتباطی چنان سرعت و عمقی به تغییرات اجتماعی دادهاند که حتی پابرجاترین عرصۀ حیات بشری یعنی فرهنگ را نیز درنوردیده و انسان را در میانۀ یک دگرگونی فرهنگی جدی قرار دادهاند؛ ...
بیشتر
فنّاوری اطلاعات توانسته است تمامی شیوهها و مسیرهای انتقال، مبادله، نمایش، ذخیرهسازی، و مدیریت اطلاعات را متحول و دگرگون سازد. امروزه، فنّاوریهای نوین ارتباطی چنان سرعت و عمقی به تغییرات اجتماعی دادهاند که حتی پابرجاترین عرصۀ حیات بشری یعنی فرهنگ را نیز درنوردیده و انسان را در میانۀ یک دگرگونی فرهنگی جدی قرار دادهاند؛ چرا که سرعت انتقال جریان فرهنگ، بهواسطة ارتباطات نوین، در حال افزایش است. از اینرو، ترسیم چنان دورنمایی در حوزۀ فنّاوری اطلاعات منشأ تحولات مثبت خواهد بود که مبتنیبر جایگاهها و راهکارهای مطلوب فرهنگی باشد. در این مقاله، ضمن تعریف مفاهیم فرهنگ و فنّاوری اطلاعات و بررسی ویژگیهای آنها، رابطۀ میان فرهنگ و فنّاوری اطلاعات با تأکید بر فنّاوریهای نوین ارتباطی، که مهمترین آنها اینترنت است، مورد کنکاش قرار گرفته است. نگارنده در این بررسی دیدگاههای متفاوت دربارۀ تأثیرات و کارکردهای اینترنت را به بحث کشیده و نشان داده است که با وجود همۀ ظرفیتها، فرصتها، و قابلیتهای این فنّاوری نوین نباید مسائل و آسیبهای بهوجودآمده را از نظر دور داشت. در انتها به بررسی تأثیر اینترنت بر تغییر روند سنتی ارزشهای دینی پرداخته شده است. در این پژوهش، که با روش توصیف، تبیین، و تحلیل اطلاعات گردآوریشده از منابع کتابخانهای تهیه شده است، مشخص میشود که اینترنت ممکن است باعث تضعیف برخی ارزشهای دینی شود.
