تحلیل ابعاد انتقادی شهر پست‎مدرن در سینمای جهان

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشدطراحی شهری، دانشگاه هنراسلامی تبریز

2 دکترای معماری، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

پست‌مدرنیسم حاصل تلاقی‌ای است که در بافت فضا و زمان، میان چرخش فلسفی در ماهیت زیبایی‎شناسی و جریان رو به رشد رسانه به‎وجودآمد. می‌توان گفت رسانه علتی برای وجود پست‌مدرنیسم است و در عین حال معلول آن. از سوی دیگر، رسانه‎ها نیز به شیوه‎ای مستقیم یا غیرمستقیم تداعی و تحول پدیده‎ها را نشان‎می‎دهند. بنابراین، رسانه به عنوان یک ابزار انتقادی قدرتمند، می‌تواند همه‎چیز (حتی خودش را) به چالش بکشاند. رسانه با ابزار و خصوصیات تصویرگرانۀ خویش در به نمایش درآوردن شرایط خاص، قابلیت به منصۀ ظهور رساندن نیازهای زیبایی‌شناختی فلسفۀ پست‌مدرن را در ایجاد توهم واقعیت و تولید فراواقعیت‌ها دارد. هدف این پژوهش بررسی چگونگی استفاده از رسانۀ سینما در راستای نمایش ناکامی‌های پست‌مدرنیسم در حیطۀ شهر است. برای نیل به این مهم، ماتریس‎هایی دوبُعدی طراحی شده‎اند که یک بُعد آن را ابعاد فرمال انتقادی شهر پست‌مدرن و بُعد دیگر آن را اصول فرمال فیلم تشکیل‎می‌دهد. دستاوردهای پژوهش ـ ‎که ریشه در تحلیل 23 فیلم دارند ‎ـ نخست، در قالب یک ماتریس نهایی، نوعی درک تصویری را از مضامین شهر پست‎مدرن ارائه‎داده و ابعاد انتقادی شهر پست‎مدرن را در قالبی سینمایی به‌صورتی نظام‌مند به تصویر می‌کشد؛ دوم، نشان‎می‌دهد که دو بُعد تخیل و تجارت، بیش از ابعاد دیگر در سینمای منتقد شهر پست‌مدرن نمایانده شده‌اند و نقش اصول فرمال کارکردی، ریتمیک و تباین، بیش از دیگر اصول فرم فیلم بوده‌است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Critical Dimensions of the Postmodern City in Cinema

نویسندگان [English]

  • Siamak Ghazipour 1
  • Abolfazl Toghraei 1
  • Mohammad Javad Mahdavi nejad 2
1 M.A. in Urban Design, Tabriz Islamic Art University
2 Ph.D. in Architecture, Tarbiat Modarres University
چکیده [English]

Postmodernism is a result of the convergence between the philosophical turn in approaches to the nature of aesthetics and the increasing flow of media in today’s world. It can be suggested that media is both a cause and an effect of postmodernism. On the other hand, media depict, both directly and indirectly, association and transformation of phenomena. As such, media is a powerful critical tool which can scrutiny everything (even itself) with critical eyes. Media is able to create surreal and imaginary visual settings, an ability which enables it to fulfil aesthetic needs of the postmodern philosophy for creating illusions of reality and producing meta-realities. The present paper aimed to study how cinema, as a visual medium, is used to depict failures of postmodernism in the area of urbanism. Several two-dimensional matrixes were therefore designed, whose dimensions included critical formal aspects of the postmodern city and formal elements of cinema. The final matrix presents a visual conception of postmodern urban themes and systematically illustrates different critical aspects of the postmodern city as depicted in cinema. The paper also suggests that imagination and business, as two aspects of postmodern urbanism, have been depicted more than other aspects and that function, similarity and repetition, and difference and variation were used more than other formal elements.

کلیدواژه‌ها [English]

  • City
  • Postmodernism
  • neo-formalist film theory
  • critical approach
بوردول، دیوید و کریستین تامسون (1382). هنر سینما، ترجمۀ محمدی و فتاح، تهران: نشر مرکز.

Baudrillard, Jean (1988). America, London: Verso.

Bell, Daniel (1973). The Coming of Post-Industrial Society: A Ventura in Social Forcasting, New York: Basic Books.

Bordwell, David; and Kristin Thompson (2008). Film Art: An Untoduction, New York: McGraw-Hill.

Bordwell, David; and Noel Carro (1996). Post Theory: Reconstructing Film Studies,Wisconsin: Wisconsin University Press.

Cahoon, Lawrence (1996). From Modernism to Post Modernism: An Anthology, Oxford: Blackwell.

Clarck, David (1997). The Cinematic City, London: Routledge.

Davis, Mike (1990). City of Quartz: Extracting the Future in Los Angeles, New York: Verso.

Dear, Michael (2000). The Postmodern Urban Condition, Oxford: Blackwell.

Dear, Michael; and Steven Flusty (1998). Annals of the Associations of American Geographers, Oxford: Blackwell.

Dear, Michael; and Steven Flusty (2002). The Spaces of Post Modernity, Oxford: Blackwell.

Eco, Umberto (1986). Travels in Hyperreality, New York: Harcour.

Ellin, Nan (1997). Architecture of Fear, New York: Princeton Architectural Press.

Ellin, Nan (1999). Postmodern Urbanism, New York: Princeton Architectural Press.

Foucault, Michel (1980). The History of Sexuality, Vol. 1, New York: Vintage.

Habermas, Jurgen (1987). The Philisophical Discourse of Modernity, Oxford: Polity Press in Association with Blackwell Publications.

Harvey, David (1989). The Condition of Postmodernity: An Enquiry into the Origins of Cultural Change, Massachusetts: Blackwell.

Ihab, Hassan (1975). POSTmodernISM: A Paracritical Bibliography- in Pracriticism: Seven Speculations of the Times, Illinois: Urbana: University of Illinois Press.

Jacobs, Allan, and Donald Appleyard (1987). “Toward an Urban Design Manifesto”, Journal of the American Planning Association.

Jacobs, Jane (1961). The Death and Life of Great American Cities, New York: Vintage.

Lefebvre, Henri (1971). Everyday Life in the Modern World, New York: Harper and Row Publisher.

Lefebvre, Henri (1991). The Production of Space, Cambridge Massachusetts: BlackWell.

Ley, David (1987). “Liberal Ideology and Postindustrial City”, Annalls of Association of American Geographers.

Mazierska, Ewa, and Laurai Rascarol (2003). From Moscow to Madrid-Postmodern Cities, European Cinema, New York: I.B. Tauris and Co Ltd.

Mennel, Barbara (2008). Cities and Cinema, New York: Routledge.

Relph, E.C (1987). The Modern Urban Landscape, Baltimore: John Hopkins University Press.Soja, Edward W (1990). Post Modern Geographies; The Reasseration of Space in Critical Social Theory, London: Verso.

Stam, Robert (2000). Film Theory: An Introduction, Oxford: Blackwell.

Varna, George, and Steve Tiesdell (2010). “Assessing the Publicness of Public Space: The Star Model of Publicness”, Journal of Urban Design, Vol. 15, No. 4.

Ventury, Robert (1966). Complexity and Contradiction in Architecture, New York: Museum of Modern Art.

Vidler, A. (1993). “The Explosion od Space: Architecture and The Filmic Imaginary”, Assemblage 21.